Van de zeventien in het verleden van ‘moderne’ gebastioneerde vestingwerken voorziene Zeeuwse steden, en twee dorpen, zijn er slechts drie waarvan de vestingwerken nog grotendeels intact zijn; Hulst, Veere en Retranchement. Ook het historische handelsstadje Sluis heeft nog steeds een groot deel van haar gebastioneerde vestingwerken.
In Middelburg en Tholen resteren de vestinggrachten terwijl de vestingwallen goeddeels zijn omgevormd tot plantsoen. In veel andere Zeeuwse vestingplaatsen zijn de vestingwerken zo goed als geheel ontmanteld, en resteert niet veel meer dan kleine gedeeltes van de vestinggracht en vestingwallen, en een enkele walmolen.
Top 8 – Mooiste vestingsteden van Zeeland
- Hulst
- Veere
- Sluis
- Retranchement
- Middelburg
- Tholen
- Brouwershaven
- Goes
De mooiste vestingplaatsen van Zeeland zijn gerangschikt op de intactheid van de vestingwerken en de monumentendichtheid binnen de historische vesting.
Het Verhaal van de mooiste vestingplaatsen van Zeeland
Van de 25 historische steden in Zeeland, werden er tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) achttien voorzien van ‘moderne’ gebastioneerde vestingwerken, zodat ze bestand waren tegen de nieuwe manier van oorlog voeren met kanonnen, na de introductie van het buskruit.
Elf van de (voormalige) Zeeuwse vestingplaatsen bevinden zich in Zeeuws-Vlaanderen. Zij waren onderdeel van de Staats-Spaanse linies, een tijdens de Tachtigjarige Oorlog aangelegd stelsel van militaire verdedigingslinies ter hoogte van de huidige grens met België. Dit was het grensgebied tussen Staats-Vlaanderen (het huidige Zeeuws-Vlaanderen) en het zuidelijkere Spaanse gebied (België). De Staats-Spaanse linies bestonden uit door schansen omringde forten en van gebastioneerde vestingwerken voorziene historische stadjes. Andersom ontstonden in sommige vestingen complete dorpen, zoals Retranchement en Bath.

Alle acht van de mooiste Zeeuwse vestingsteden behoren tevens tot de mooiste historische woonplaatsen van Zeeland. Hulst en Veere behoren tevens tot de mooiste vestingsteden van Nederland.
Naast de militair strategische belangrijke stadjes in Zeeuws-Vlaanderen, was ook Tholen van militair strategisch belang. Dit vestingstadje was onderdeel van de Linie van de Eendracht, een verdedigingslinie langs het water de Eendracht, onderdeel van een belangrijke binnenvaartroute tussen Vlaanderen en Holland.
Ook werden ook diverse welvarende Zeeuwse handelssteden versterkt met gebastioneerde vestingwerken, zoals Middelburg, Goes, Veere en Brouwershaven.