Historische dorpen en steden oefenen een grote aantrekkingskracht op ons uit. Deze sfeervolle plaatsen tonen het authentieke Nederland, en geven je het gevoel dat je eeuwen terug gaat, naar gelukkiger tijden toen het leven nog ongecompliceerd was. Historische dorpen en steden laten zien waar we vandaan komen, en geven een gevoel van vertrouwdheid in een snel veranderende samenleving.
Gelukkig hebben we in Nederland nog vele van dergelijke charmante dorpen en steden. De monumentendichtheid is een goede maat om de mooiste historische woonplaatsen te rangschikken. Van de woonplaatsen met de hoogste monumentendichtheid, steken er drie met kop en schouders boven de anderen uit; Sint Anna ter Muiden, Heusden en Nieuwpoort, met respectievelijk 141, 129 en 89 rijksmonumenten per 100 hectare. De ranglijst met de mooiste historische steden, wordt aangevoerd door Leiden, en Jaarsveld voert de ranglijst van historische dorpen met de hoogste monumentendichtheid aan.
De mooiste historische woonplaatsen van Nederland
Nederland heeft kent een krappe 500 beschermde stads- en dorpsgezichten die een gebied in een dorp of stad beschermen met een bijzonder cultuurhistorisch karakter. Daarnaast kent Nederland ruim 100.000 rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten. Dit zijn gebouwen en bouwwerken die vanwege hun schoonheid of anderszins belangrijk zijn. Wanneer meerdere monumenten bij elkaar staan, zijn ze in staat om een historische sfeer te creëren die doet denken aan de ‘gelukkiger’ tijden van weleer. Maar niet elke woonplaats kent evenveel monumenten. En bovendien is voor het creëren van een historische sfeer niet zozeer het aantal monumenten van belang, maar of ze bij elkaar staan.
Daarom is de monumentendichtheid (aantal/oppervlakte) in de oude woonkern een goede maat om de mooiste historische dorpen en steden van Nederland te rangschikken. De historische woonkernen van woonplaatsen met de hoogste monumentendichtheid zijn bovendien vaak een beschermd stads- of dorpsgezicht.
Top 10 – Historische woonplaatsen met de hoogste monumentendichtheid van Nederland
- Elburg (3.578). Zuiderzeestadje in Gelderland
- Dordrecht (2331). Oude Handelsstad in Zuid-Holland.
- Zierikzee (2.165). Middeleeuwse handelsstad in Zeeland.
- Amsterdam (2.158). Centrum van de Gouden Eeuw.
- Leiden (2.140). Stad in Zuid-Holland.
- Gouda (2.102). Historische tolstad in Zuid-Holland.
- Sommelsdijk (2.055). voorstraatdorp op Goeree-Overflakkee in Zuid-Holland.
- Linschoten (2.036). Kasteeldorp in de provincie Utrecht.
- De Rijp (2.011). Handelscentrum op voormalig eiland in de provincie Noord-Holland.
- Utrecht (2.010). Eén van de oudste steden van Nederland.
De mooiste historische woonplaatsen van Nederland zijn gerangschikt op de monumentendichtheid (aantal/100 hectare landoppervlak) in de historische woonkern van de plaats. Historische woonplaatsen zijn dorpen en steden waarvan de historische woonkern erkend is als beschermd stads- of dorpsgezicht.
Wat opvalt aan deze ranglijst, is dat hij bijna volledig bestaat uit grotere historische steden, en dat in deze top 10 slechts drie dorpen staan; Sommelsdijk, Linschoten en De Rijp.
Maar wat mooi is, is ook heel persoonlijk. Om zo maar twee uitersten te noemen; voor de één fungeren rijksmonumenten als een sfeer-verhogend decor in de grote bruisende stad, terwijl de ander van rustige kleine dorpjes houdt. Voor grotere historische steden, lees het artikel over de mooiste steden van Nederland op DiscoverNL.
De mooiste historische dorpen van Nederland
Top 10 – De mooiste historische dorpen van Nederland
- Linschoten (2.036). Kasteeldorp in de provincie Utrecht.
- De Rijp (2.011). Handelscentrum op het voormalig Schermereiland in Noord-Holland.
- Velsen-Zuid (1.939). Voorzieningencentrum voor de omliggende buitenplaatsen in de binnenduinrand van Noord-Holland.
- Middelharnis – Sommelsdijk (1.739). Dubbeldorp met twee historische woonkernen op Goeree-Overflakkee in Zuid-Holland.
- Wassenaar (1.360). Dorp met in haar buitengebied de meeste historische buitenplaatsen van Nederland.
- Kloetinge (1.333). Aan Goes vastgegroeid kerkdorpje op het voormalige eiland Zuid-Beveland in Zeeland.
- Maarssen (1.068). Buitenplaatsencentrum langs de Utrechtse Vecht.
- Nes (900). Centraal op Ameland gelegen voormalige hoofdplaats van dit Waddeneiland.
- Marken (869). Vissersdorp opgebouwd uit vijf, deels aanelkaar vastgegroeide, zich op losliggende terpen bevindende buurtschappen op het voormalige eiland Marken in Noord-Holland.
- Kockengen (788). Ontginningsdorp in het Groene Hart in de provincie Utrecht.
De mooiste historische dorpen van Nederland zijn gerangschikt op de monumentendichtheid (aantal/100 hectare landoppervlak) in de historische woonkern van het dorp. Historische dorpen zijn plaatsen zonder historische stadsrechten en met minder dan 10.000 inwoners waarvan de historische woonkern erkend is als beschermd dorpsgezicht.
De mooiste historische woonplaatsen per provincie
